26 sierpnia 2019 roku w Gdyni odbyło się Seminarium pt.: „Beton i kruszywa” organizowane przez SGS Polska Sp. z o.o.

Tematyka seminarium przyciągnęła licznych przedstawicieli wytwórni betonu, kopalni kruszyw oraz producentów prefabrykatów, a także osoby zainteresowane tą tematyką. Patronat medialny nad tym wydarzeniem objął Magazyn Kruszywa.

Obszar zagadnień poruszanych podczas Seminarium dotyczył wymagań prawnych w zakresie wprowadzania wyrobów budowlanych na rynek Unii Europejski oraz krajowy. Omówione zostały wytyczne dla unijnego oraz krajowego systemu oceny jakości wyrobów budowlanych. Dużą uwagę poświęcono wymaganiom w zakresie zakładowej kontroli produkcji (ZKP) i korzyści z jej wdrożenia, a także wymagań w zakresie badań laboratoryjnych kruszyw i betonu oraz spełnieniu wytycznych zharmonizowanych norm oraz krajowej specyfikacji technicznej.

Prelegentami Seminarium Beton i Kruszywa byli Ilona Olsztyńska z SGS Polska - kierownik ds. Rozwoju Produktów Certyfikowanych w Obszarach Regulowanych Prawnie oraz Inspektor Wiodący, a także Gabriel Martysz z FOREQ, firmy świadczącej usługi obsługi technologicznej i laboratoryjnej kopalni kruszyw, wytwórni mas asfaltowych i betonu towarowego.

Unijne wymagania prawne w obszarze wyrobów budowlanych zostały ustanowione w celu znoszenia barier ograniczających swobodę przepływu towarów. W tym zakresie obowiązującym aktem prawnym jest Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiające zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylające Dyrektywę Rady 89/106/EWG (w skrócie rozporządzenie CPR). Zapisy zawarte w rozporządzeniu CPR zostały bezpośrednio wprowadzone do prawa krajowego państw członkowskich Unii Europejskiej i mają jednakowe brzmienie we wszystkich krajach UE oraz obowiązują w całości od 1.07.2013 r. 

Wobec tego od 1 lipca 2013 r. wszyscy producenci, importerzy, dystrybutorzy wyrobów budowlanych, jak i ich upoważnieni przedstawiciele, przy wprowadzaniu lub udostępnianiu wyrobów budowlanych na rynku, objętych normami zharmonizowanymi, są zobowiązani stosować wymagania rozporządzenia CPR.

Zgodnie z tym rozporządzeniem obiekt budowlany, czyli budynek i budowla naziemna i podziemna, powinien być wykonany z zastosowaniem wyrobów budowlanych, które muszą zapewnić spełnienie przez obiekt budowlany podstawowych wymagań w zakresie:
•    Higieny, zdrowia i środowiska,
•    Bezpieczeństwa użytkowania i dostępności obiektów,
•    Ochrony przed hałasem,
•    Oszczędności energii i izolacyjności cieplnej,
•    Nośności i stateczności,
•    Bezpieczeństwa pożarowego,
•    Zrównoważonego wykorzystania zasobów naturalnych.
Do obowiązków producenta oraz importera, czy dystrybutora wyrobów budowlanych, należy sporządzenie Deklaracji Właściwości Użytkowych (DWU), sporządzenie dokumentacji technicznej z opisem istotnych elementów dotyczących wymaganym systemem oceny i weryfikacji stałości właściwości użytkowych, umieszczenie oznakowania CE, a także przechowywanie ww. dokumentacji przez okres 10 lat. Oprócz tego producent zobowiązany jest do wdrożenia procedur gwarantujących utrzymanie produkcji seryjnej o deklarowanych właściwości użytkowych wyrobu poprzez wdrożenie i utrzymanie Zakładowej Kontroli Produkcji (ZKP), badania próbek, rozpatrywanie reklamacji, ewidencji wadliwych lub wycofanych wyrobów w ramach ZKP, stosowanie środków naprawczych, kiedy wyrób nie spełnia wszystkich deklarowanych właściwości (w tym wycofanie produktu, przekazanie informacji państwom członkowskim UE), a także współpracę z jednostkami nadzoru rynku w zakresie udostępniania dokumentacji oraz wszystkie niezbędne informacje o wyrobie.

Importer oraz dystrybutor wyrobów budowlanych na rynku Unii europejskiej zobowiązany jest do wprowadzania do obrotu wyłącznie wyrobów spełniających wymagania rozporządzenia CPR, zapewniają oni także przeprowadzenie przez producenta oceny i weryfikacji stałości właściwości użytkowych oraz zapewniają sporządzenie przez producenta dokumentacji technicznej oraz Deklaracji Właściwości Użytkowych (DWU), zapewniają oznakowanie CE i wymagane dokumenty, zapewniają istnienie procedur gwarantujących utrzymanie w produkcji seryjnej deklarowanych właściwości użytkowych wyrobu, w tym badania próbek, rozpatrywanie reklamacji, ewidencję wadliwych lub wycofanych wyrobów.

Deklaracja Właściwości Użytkowych (DWU) jest sporządzona dla każdego wyrobu budowlanego wyprodukowanego przez producenta, w oparciu o wzór podany w rozporządzeniu CPR, jeżeli objęty jest on normą zharmonizowaną lub posiada Europejską Ocenę Techniczną oraz istnieją wymogi odnoszące się do zasadniczych charakterystyk wyrobu. Obecnie obowiązujący wzór DWU przedstawiony jest w Rozporządzeniu delegowanym Komisji (UE) Nr 574/2014 z dn. 21.02.2014 r. zmieniającym załącznik III do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011 w odniesieniu do wzoru, który należy stosować przy sporządzaniu deklaracji właściwości użytkowych wyrobów budowlanych.

Producent ponosi odpowiedzialność za zgodność wyrobu budowlanego z deklarowanymi właściwościami użytkowymi. Nie jest wymagane przedkładanie Deklaracji Właściwości Użytkowych dla każdej dostawy, a producent może umieścić je na stronie internetowej. Zasady publikacji DWU zostały opisane w Rozporządzeniu delegowanym Komisji (UE) Nr 157/2014 z dn. 30.10.2013 r. w sprawie warunków udostępnienia deklaracji właściwości użytkowych wyrobów budowlanych na stronie internetowej.

Wyrób uważany jest za odpowiedni do wykorzystania na rynku UE, jeżeli odpowiada m.in. zharmonizowanej normie. Jest ona również nazywana europejską normą zharmonizowaną lub europejską specyfikacją techniczną. Jest to norma przyjęta przez jeden z europejskich organów normalizacyjnych (Europejski Komitet Normalizacyjny – CEN i Europejski Komitet Normalizacyjny Elektrotechniki – CENELEC), na podstawie wniosku wydanego przez Komisję.

Europejskie normy zharmonizowane zawierają metody i kryteria oceny właściwości użytkowych wyrobów, zawierają także szczegóły techniczne niezbędne do wdrożenia systemu oceny i weryfikacji stałości właściwości użytkowych wyrobów, a także zawierają wymagania dotyczące Zakładowej Kontroli Produkcji (w odniesieniu do warunków procesu produkcyjnego danego wyrobu). Jest to również wytyczna służąca sporządzaniu deklaracji właściwości użytkowych.
W zakresie kruszyw obowiązują między innymi następujące zharmonizowane normy:
PN-EN 13043 - kruszywa do MMA,
PN-EN 12620 - kruszywa do betonu,
PN-EN 13055 - kruszywa do betonu lekkiego,
PN-EN 13139 – kruszywa do zaprawy,
PN-EN 13242 - kruszywa do materiałów związanych i niezwiązanych hydraulicznie,
PN-EN 13383 – kruszywa do robót hydrotechnicznych,
PN-EN 13450 - kruszywa na podsypkę kolejową.
Dla części norm opracowano krajowe dokumenty aplikacyjne, m.in. WT-1 dla PN-EN 13043 lub WT-4 dla PN-EN 13285.
Normy te zawierają szczegółowe wytyczne w zakresie sposobu prowadzenia nadzoru nad zakładową kontrolą produkcji, badań typu poszczególnych kruszyw, wymaganych metod badawczych poszczególnych właściwości kruszyw oraz dopuszczanych zakresów tych właściwości, sposobu deklarowania charakterystyk dla poszczególnych parametrów oraz sposobu oznakowania kruszyw.

Najczęstszymi parametrami opisującymi jakość kruszyw są: opis petrograficzny i znajomość złoża, uziarnienie, zawartość pyłów i jakość pyłów, gęstość i nasiąkliwość kruszywa, występowanie w kruszywach substancji niebezpiecznych (promieniowanie radioaktywne, uwalniane metale ciężkie, inne), a także kształt kruszywa (grubego, drobnego), odporność na rozdrabnianie (LA), odporność na ścieranie (MicroDeval), mrozoodporność, występowanie zanieczyszczeń lekkich.

W zależności od pochodzenia i planowanego zastosowania dla kruszyw określa się również następujące parametry: procentową zawartość ziarna przekruszonego i łamanego, długość ziarna, odporność na uderzenie, odporność na szok termiczny, przyczepność do spoiw bitumicznych, odporność na polerowanie (PSV), skład chemiczny, inne.

Od 2017 r. został przywrócony w Polsce system znakowania wyrobów budowlanych znakiem budowlanym (B). Nowelizacja Ustawy z dn. 16 kwietnia 2004 o wyrobach budowlanych z 2015 r. przywróciła od 1.01.2017 r. obowiązek znakowania wyrobów budowlanych nieobjętych zharmonizowanymi specyfikacjami technicznymi lub europejskimi ocenami technicznymi budowlanych znakiem budowlanym – B. Dzięki temu wszystkie wyroby wprowadzane na rynek krajowy podlegają regulacjom prawym oraz obowiązkowi identyfikacji, znakowaniu i spełnieniu wymagań normatywnym i prawnym.

Przez umieszczenie lub zlecenie umieszczenia znaku budowlanego (B) na wyrobie budowlanym producent ponosi odpowiedzialność za zgodność tego wyrobu z deklarowanymi właściwościami użytkowymi i wymaganiami określonymi w przepisach krajowych. Producent deklaruje właściwości użytkowe wyrobu budowlanego w Krajowej Deklaracji Właściwości Użytkowych (KDWU) i stosuje w tym zakresie wzór zawarty w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 17 listopada 2016 r. w sprawie deklarowania właściwości użytkowych wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania.

Rozporządzenie to zawiera również wytyczne dotyczące krajowego systemu oceny i weryfikacji stałości właściwości użytkowych wyrobu budowlanego. W Załączniku 1 do tego rozporządzenia zostały podane grupy wyrobów objętych krajowym systemem wraz z podaniem dla tych grup systemu krajowej oceny i weryfikacji stałości właściwości użytkowych. Wyroby te objęte są obowiązkiem sporządzania krajowej deklaracji właściwości użytkowych oraz znakowaniem znakiem budowlanym (B). Do tej grupy wyrobów należy beton, który, aby być wprowadzonym na krajowy rynek, musi spełniać wymagania krajowej specyfikacji technicznej – obecnie są to:
- PN-EN 206+A1:2016-12 i krajowego załącznika PN-B-06265:2018-10 - beton towarowy,
- PN-EN 14227-1:2013-10 – mieszanki stabilizowane cementem.
Zgodność z PN-EN 206 dla każdego wyprodukowanego betonu należy deklarować i przekazywać odbiorcy na dokumencie dostawy następujące informacje: nazwę i lokalizacja wytwórni betonu, dane dotyczące produkcji (data i godzina załadunku i wyjazdu z wytwórni), dane odbiorcy i miejsce dostawy, jeżeli jest znane, powołania na wymagania (specyfikację lub dane zamówienia), ilość wyprodukowanego wyrobu w metrach sześciennych, Krajowa Deklaracja Zgodności wraz z oznaczeniem jednostki certyfikującej (SGS to AC 152). Po rozładunku na dokumencie przekazania wpisywana jest data i godzina dostawy i rozładunku (początek i koniec) w miejsce wbudowania.

W zakresie deklarowania właściwości betonu towarowego na zgodność z PN-EN 206 wymagane jest podawanie następujących parametrów: klasę wytrzymałości, klasę ekspozycji betonu (patrz tab. 1 PN-EN 206, np. X0), klasę konsystencji betonu (np. od S1 do S5), klasę zawartości chlorków, klasy dodatkowych właściwości betonu, jeżeli są wymagane, klasę wytrzymałości na ściskanie betonu, klasę gęstości betonu lekkiego (ciężar poniżej 2 Mg/m3), rodzaj dodanych dodatków i domieszek podczas produkcji betonu, maksymalne uziarnienie D kruszywa użytego do produkcji, rodzaj i klasę wytrzymałości użytego cementu, opis włókien i ich zawartość, jeżeli zastosowano, założony współczynnik w/c (woda / cement), inne.

Zgodnie z wymaganiami PN-EN 14227-1 dla każdego wyprodukowanego betonu należy deklarować i przekazywać do odbiorcy na dokumencie dostawy następujące informacje: nazwę producenta, lokalizację zakładu, rodzaj i maksymalny wymiar ziaren użytego kruszywa, klasy wytrzymałości na ściskanie, metodę formowania i sposób pielęgnacji próbek do badania wytrzymałości na ściskanie, zawartość cementu w mieszance, zawartość wody w mieszance, gęstość mieszanki wg recepty, inne.

Krajowe specyfikacje techniczne dotyczące betony zawierają szczegółowe wymagania w zakresie badania typu, zakładowej kontroli produkcji, rodzaju badań i wymaganych parametrów betonu dla poszczególnych klas jakości, sposób oznakowania i deklarowania właściwości. 

Podane powyżej zharmonizowane specyfikacje techniczne dla kruszyw, jak również krajowe specyfikacje techniczne dla betonu są objęte systemem oceny i weryfikacji stałości użytkowych 2+, co oznacza, że wymagana jest certyfikacja zakładowej kontroli produkcji przez uprawnioną jednostkę certyfikującą.
Certyfikację ZKP może przeprowadzić jedynie jednostka posiadająca w tym zakresie uprawnienia, to znaczy posiada status jednostki notyfikowanej (dla systemu europejskiego) oraz akredytację (dla systemu krajowego). SGS Polska posiada takie uprawnienia i realizuje certyfikacje ZKP pod akredytacją PCA (AC 152).
Producent, przygotowując się do procesu certyfikacji, powinien przeanalizować wymagania normy oraz:
•    wdrożyć i udokumentować Zakładową Kontrolę Produkcji, a także ustanowić stały nad nią nadzór,
•    wykonać badania typu wyrobu,
•    prowadzić badania próbek pobieranych z produkcji zgodnie z ustalonym planem badań.
Certyfikacja obejmuje audyt certyfikujący, który obejmuje weryfikację dokumentacji ZKP i inspekcję w zakładzie produkcyjnym, a także coroczny nadzór zakładowej kontroli produkcji przeprowadzony przez jednostkę. Certyfikaty wydawane są bezterminowo i weryfikowane podczas corocznej inspekcji, a ważność ich warunkuje spełnianie przez producenta wymagań specyfikacji technicznej.

Korzyściami z certyfikacji ZKP dla drewna konstrukcyjnego jest
•    Spełnianie wymagań prawnych w dopuszczeniu wyrobu do obrotu na rynku UE i krajowy,
•    Spełnianie wymagań specyfikacji technicznych (zharmonizowanych i krajowych),
•    Doskonalenie procesów produkcyjnych i zasad systemu zapewnienia jakości,
•    Kontrolowanie utrzymywania poziomu jakości wyrobów,
•    Podniesienie świadomości personelu,
•    Kontrolowanie prowadzenia nadzoru nad wyrobami niezgodnymi,
•    Wzrost konkurencyjności i wiarygodności firmy na rynku wyrobów.


W związku z wejściem w dniu 25 maja 2018 roku nowych przepisów w zakresie ochrony danych osobowych (RODO), chcemy poinformować Cię o kilku ważnych kwestiach dotyczących bezpieczeństwa przetwarzania Twoich danych osobowych. Prosimy abyś zapoznał się z informacją na temat Administratora danych osobowych, celu i zakresu przetwarzania danych oraz poznał swoje uprawnienia. W tym celu przygotowaliśmy dla Ciebie szczegółową informację dotyczącą przetwarzania danych osobowych.
Wszelkie informacje znajdziesz tutaj.
Zachęcamy również do zapoznania się z naszą nową Polityką Prywatności.
W przypadku pytań zapraszamy do kontaktu z naszym Inspektorem Ochrony Danych Osobowych pod adresem iodo@elamed.pl

Zamknij