Forum obradowało15-16 marca na terenie Parku Naukowo-Technologicznego „Polska-Wschód” w Suwałkach. Konferencja nosiła tytuł „Kruszywo – Cement – Beton”, który jednocześnie komunikował jej tematy przewodnie.

Lokalne kruszywa polodowcowe nie powinny być wykluczane z użycia do budowy konstrukcji nawierzchni
na drogach szybkiego ruchu – to główny wniosek II Wschodniego Forum Drogowego.

Tereny północno-wschodniej Polski obfitują w złoża kruszyw polodowcowych, takich jak: piasek, żwir i grys, które są wykorzystywane m.in. w budownictwie drogowym, do tej pory jednak głównie w technologii asfaltowej. Specyfikacje dla budowanych w tym rejonie kraju odcinków dróg ekspresowych, stanowiących część szlaku Via Baltica, wymagają użycia do betonu kruszyw ze skał litych. Tłumaczy się to obawami przed ryzykiem powstawania uszkodzeń, wynikających z reaktywności alkalicznej tych kruszyw.

O tym, że jest to nieuzasadnione, mówili podczas Forum zarówno producenci kruszyw, jak i generalni wykonawcy. Ci pierwsi zwracali uwagę na fakt, że reaktywność alkaliczna dotyczy także surowców skalnych,
ci drudzy – na brak ekonomicznego myślenia i niepotrzebne mnożenie problemów logistycznych. Jak powiedział podczas Forum prezes jednej z firm budowlanych, w sytuacji problemów w transporcie kolejowym,
wynikających m.in. z zamknięć torowych, wożenie kruszyw z Dolnego Śląska na budowę drogi S61 w województwach podlaskim oraz warmińsko-mazurskim jest absurdem z ekonomicznego punktu widzenia. Cena
za przewiezienie tony kruszyw przekracza cenę samego materiału, gdyby odbierać go samodzielnie w kopalni.

Wyjaśnieniu problemów z potencjalną reaktywnością alkaliczną kruszyw (różnego rodzaju) służyć ma projekt ASR-RID „Reaktywność alkaliczna krajowych kruszyw”. Celem projektu – jak przypomniał dr Grzegorz Adamski z OSiMB Kraków – jest opracowanie kryteriów oceny reaktywności kruszyw z różnych rejonów kraju,
z możliwością wykorzystania w systemie kontroli ich produkcji i dostaw na potrzeby wytwarzania betonu
na konstrukcje i nawierzchnie drogowe. Produktem końcowym mają być wytyczne techniczne do projektowania
betonów o dużej trwałości, ze szczególnym uwzględnieniem zabezpieczenia przed wystąpieniem uszkodzeń spowodowanych reakcją AAR. Badaniom poddano kruszywa mineralne, produkowane jako kruszywa do betonu nawierzchniowegoi infrastruktury drogowej, ze złóż eksploatowanych w różnych regionach Polski.

– Pobrano próbki z 17 zakładów produkcji kruszyw żwirowych i całkowicie przekruszonych (z otoczaków)
i z 14 zakładów produkcji kruszyw ze skał zwięzłych –powiedział dr Zdzisław Naziemiec z krakowskiego oddziału ICMB, prezentując referat „Jakość krajowych łamanych kruszyw mineralnych z uwzględnieniem
oceny ich reaktywności alkalicznej w betonie”. Wybrano zakłady o znaczącym wydobyciu (co najmniej kilkaset tysięcy Mg/rok) i zasobach umożliwiających prowadzenie wydobycia przez najbliższe lata.

Dokonano klasyfikacji reaktywności tych przebadanych kruszyw według metodologii AASHTO (American
Association of State Highway and Transportation Officials – Amerykańskie Stowarzyszenie Zarządców
Autostrad i Transportu). W badaniu ASTM C 1260 (ekspansji zaprawy) kruszywa całkowicie przekruszone
z otoczaków, wydobywane na terenie Polski Północno-Wschodniej, mieściły się w tej klasyfikacji w dwóch
grupach: niereaktywnych i umiarkowanie reaktywnych.

Sześć przypadków stwierdzonej silnej reaktywności pochodziło z zakładów w innych częściach Polski (projekt
nie ujawnia dokładnych nazw zakładów, z których pobierano próbki). Również kruszywa żwirowe i piaski
z tego regionu okazały się niereaktywne. Podobne wyniki dały szczegółowe badania kruszyw z zakładu „Kruszbet” w okolicy Suwałk, które przedstawiła dr Dorota Małaszkiewicz z Politechniki Białostockiej, oraz z Zakładu Produkcji Kruszyw Rupińscy sp.j., zaprezentowane przez technolog Annę Mierzejewską-Kmieć z zakładu w Szumowie.

W ożywionej dyskusji, która nastąpiła po prezentacjach na temat problemu alkaliczności kruszyw, najczęściej
zadawane pytanie brzmiało: kiedy można będzie na szeroką skalę stosować lokalne kruszywa do budowy dróg i nie będzie się zawyżać wymagań. Ostatni głos w tej wymianie opinii należał do Piotra Kijowskiego ze Stowarzyszenia Producentów Cementu, który zapytał, czy ktoś kiedyś widział, żeby konstrukcja betonowa zawaliła się z powodu reaktywności alkalicznej kruszywa.

Tekst i zdjęcia: Tomasz Orłowski


W związku z wejściem w dniu 25 maja 2018 roku nowych przepisów w zakresie ochrony danych osobowych (RODO), chcemy poinformować Cię o kilku ważnych kwestiach dotyczących bezpieczeństwa przetwarzania Twoich danych osobowych. Prosimy abyś zapoznał się z informacją na temat Administratora danych osobowych, celu i zakresu przetwarzania danych oraz poznał swoje uprawnienia. W tym celu przygotowaliśmy dla Ciebie szczegółową informację dotyczącą przetwarzania danych osobowych.
Wszelkie informacje znajdziesz tutaj.
Zachęcamy również do zapoznania się z naszą nową Polityką Prywatności.
W przypadku pytań zapraszamy do kontaktu z naszym Inspektorem Ochrony Danych Osobowych pod adresem iodo@elamed.pl

Zamknij